Ministerie van Justitie, Immigratie- en Naturalisatiedienst

Hoe lang duurt de behandeling van een asielaanvraag?

Over de asielaanvraag moet in principe binnen de wettelijke termijn van 6 maanden een beslissing worden genomen.

De behandeling van een asielaanvraag start met de procedure in het aanmeldcentrum, ook wel de algemene asielprocedure genoemd. Hier vindt binnen acht werkdagen de asielprocedure plaats. Deze begint met het eerste gehoor en vervolgens het nader gehoor. Na de gehoren beoordeelt de IND op welke wijze de asielaanvraag verder wordt behandeld. Er zijn twee mogelijkheden:

• De IND verwacht binnen acht dagen een beslissing te kunnen nemen op de aanvraag. De algemene asielprocedure gaat in dat geval verder.

• Er is meer tijd nodig voor onderzoek. De algemene asielprocedure stopt en de asielaanvraag wordt verder behandeld in de verlengde asielprocedure.
   

Extra onderzoek nodig
De behandeltermijn van zes maanden gaat in zodra een aanvraag is ingediend. Soms is er meer tijd nodig, bijvoorbeeld om extra onderzoek te doen. In dat geval mag de IND de behandeling met maximaal zes maanden verlengen.

Besluitmoratorium
In bijzondere gevallen kan de Minister van Justitie voor bepaalde groepen asielzoekers de beslistermijn met maximaal een jaar verlengen (besluitmoratorium). Bijvoorbeeld vanwege de situatie in het land van herkomst of een groot aantal asielaanvragen uit een bepaalde regio.

Welk land is verantwoordelijk?

Slechts één land kan verantwoordelijk zijn voor de behandeling van een asielaanvraag. Dat is op 17 maart 2003 vastgelegd in een verordening van de Raad van de Europese Unie. Deze verordening geldt voor alle asielaanvragen die vanaf 1 september 2003 worden ingediend. 

Bij een asielaanvraag wordt dus altijd onderzocht of Nederland of een ander land verantwoordelijk is voor de behandeling ervan. In de volgende gevallen is een ander land verantwoordelijk:

• de partner en/of een kind van de asielzoeker is erkend vluchteling in een ander land
• de asielzoeker heeft een visum voor een ander land
• de asielzoeker is via een ander land de Europese Unie binnengekomen
• de asielzoeker heeft in een ander land al eerder een asielaanvraag ingediend

Als een ander land verantwoordelijk is, verzoekt de IND dat land om de behandeling over te nemen. De IND geeft dan geen inhoudelijk oordeel over de aanvraag. Zodra een ander land laat weten de behandeling over te nemen, reist de asielzoeker daar binnen zes maanden naartoe.

Als een ander land verantwoordelijk is, kán de IND er overigens toch voor kiezen om een aanvraag in behandeling te nemen.

Wat is een AC en wat gebeurt daar?
‘AC’ staat voor aanmeldcentrum. Een aanmeldcentrum is de plaats waar asielzoekers in Nederland de algemene asielprocedure doorlopen. De IND heeft vier aanmeldcentra: AC Ter Apel, AC Schiphol, AC Zevenaar en AC Den Bosch. Voor de eerste aanmelding kan de asielzoeker alleen terecht in AC Ter Apel. Daar wordt bepaald in welk aanmeldcentrum (Ter Apel, Zevenaar of Den Bosch) de aanvraag van de asielzoeker zal worden behandeld. Alleenstaande minderjarige vreemdelingen dienen zich te melden bij AC Schiphol. Daarna zal de aanvraag in Den Bosch worden behandeld.

Asielzoekers die met een vliegtuig of schip naar Nederland reizen en direct na aankomst bij de Koninklijke Marechaussee (bijvoorbeeld op de luchthaven Schiphol) vertellen dat zij asiel willen aanvragen, worden naar aanmeldcentrum Schiphol gebracht voor het indienen van de asielaanvraag.
De procedure in het aanmeldcentrum duurt in de meeste gevallen maximaal acht werkdagen, maar kan in bijzondere gevallen maximaal veertien werkdagen duren. Tijdens de algemene asielprocedure vinden onder andere de gesprekken met de IND plaats op basis waarvan de IND namens de Minister een beslissing op de asielaanvraag neemt.

Eerste gehoor
Het eerste gehoor staat in het teken van identiteit, nationaliteit en reisroute. Hierbij is een tolk aanwezig.

Nader gehoor
Er volgt een tweede gesprek (‘nader gehoor’). In dat gesprek kan de asielzoeker uitleggen waarom hij asiel heeft aangevraagd. Bij dit gesprek mag ook een (rechts)hulpverlener aanwezig zijn. Voor het nader gehoor bereidt een rechtshulpverlener de asielaanvrager op dit gesprek voor. Bij het gesprek is net als bij het eerste gehoor een tolk aanwezig.

Behandelkantoor
Als een asielaanvraag niet binnen acht werkdagen kan worden behandeld, wordt de behandeling overgenomen door een behandelkantoor. Dit wordt de verlengde asielprocedure genoemd. De asielzoeker woont dan in een opvanglocatie van het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers), in ieder geval totdat er een beslissing is genomen over de aanvraag.

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een aanvraag niet in de algemene asielprocedure kan worden behandeld. Bijvoorbeeld omdat er meer onderzoek nodig is.

Wat gebeurt er als asielzoekers het oneens zijn met een afwijzing?
Een asielaanvraag wordt vaak afgewezen. Asielzoekers die het daar niet mee eens zijn, kunnen in beroep gaan bij de rechter.

In de rechtszaal
In de rechtszaal kan een asielzoeker zich laten bijstaan door een advocaat. De Minister van Justitie wordt vertegenwoordigd door een jurist van de IND of de Landsadvocaat (een advocatenkantoor). De jurist licht het standpunt van de Minister toe en beantwoordt vragen van de rechter. Nadat de rechter alle argumenten heeft afgewogen, neemt hij een beslissing. De Minister wordt in 85% van alle rechtszaken in asielkwesties in het gelijk gesteld.

Hoger beroep
Als een asielzoeker het niet eens is met de beslissing van de rechter, kan hij in de meeste gevallen in hoger beroep bij de Raad van State.

Meer dan één keer asiel aanvragen?
Iedereen kan asiel aanvragen, ook als een eerdere aanvraag in Nederland is afgewezen. De aanvraag wordt alleen in behandeling genomen als er sprake is van nieuwe feiten of omstandigheden. Zo niet, dan wordt de aanvraag direct afgewezen.